UWAGA! Serwis wykorzystuje technologię cookies – Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na to.

zamknij

Polityka Prywatności

  1. Serwis nie zbiera w sposób automatyczny żadnych informacji, z wyjątkiem informacji zawartych w plikach cookies.
  2. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
  3. Podmiotem zamieszczającym na urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu pliki cookies oraz uzyskującym do nich dostęp jest operator Serwisu.
  4. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
  5. dostosowania zawartości stron internetowych Serwisu do preferencji Użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika Serwisu i odpowiednio wyświetlić stronę internetową, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb;
  6. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;
  7. utrzymanie sesji Użytkownika Serwisu (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie Serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła;
  8. W ramach Serwisu stosowane są następujące rodzaje plików cookies:
  9. „niezbędne” pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach Serwisu, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach Serwisu;
  10. pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach Serwisu;
  11. „wydajnościowe” pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych Serwisu;
  12. „funkcjonalne” pliki cookies, umożliwiające „zapamiętanie” wybranych przez Użytkownika ustawień i personalizację interfejsu Użytkownika, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzi Użytkownik, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.;
  13. „reklamowe” pliki cookies, umożliwiające dostarczanie Użytkownikom treści reklamowych bardziej dostosowanych do ich zainteresowań.
  14. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy Serwisu mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika Serwisu. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej).
  15. Operator Serwisu informuje, że ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu.
  16. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem Serwisu reklamodawców oraz partnerów.
  17. Więcej informacji na temat plików cookies znajdziesz pod adresem http://wszystkoociasteczkach.pl/ lub w sekcji „Pomoc” w menu przeglądarki internetowej.

zamknij

Tysiące lat temu

 Historia kształtowania terenów, na których dziś funkcjonuje Zespołu Przyrodniczo Krajobrazowego Pólka-Raciąż zaczyna się co najmniej 150 tys. lat temu, w czasie tzw. zlodowaceń środkowopolskich. Ostatni lądolód, który objął swym zasięgiem okolice Raciąż zwany jest lądolodem odry. W trakcie jego zaniku zdarzały się między 150 a 130 tys. lat temu ponowne awanse lądolodu ku południowi, np. w stadiale wkry. To właśnie w tym stadiale lądolód pozostawił po sobie pokłady glin zwałowych i wielkie głazy zwałowe zbudowane ze skał przywleczonych ze Skandynawii. W czasie ostatniego pobytu lądolodu na ziemiach polskich (około 25-15 tys. lat temu) Równina Raciąska zwana również Pradoliną Raciąską znalazła się na bezpośrednim przedpolu lądolodu. Czoło lądolodu znalazło się w Rejonie Sierpca i Rypina, a Raciąż leżał w odległości 35 km od niego. Wypływające z czoła lądolodu potężne rzeki nanosiły ogromne ilości piasku i żwiru. Wiały silne mroźne, wiatry, a podłoże miejscami porastał tundra. W nieco cieplejszych okresach mogły w okolicach Raciąża zjawiać się stada mamutów. Około 18 tys. lat temu lądolód zaczął się wycofywać, a 14,5 tys. lat temu znalazł się rejonie Jastrzębiej Góry. Klimat zaczynał się poprawiać, choć ciągle jeszcze potrafił być surowy i chłodny. W tych warunkach, w pewnych okresach (zwanych dryasem), silne wiatry przenosiły ziarna pisaku złożone wcześniej przez rzeki proglacjalne płynące od czoła lądolodu, i tworzyły pagórki zwane wydmami. Znacznie mniejsze już rzeki i strumienie wykorzystywały potężne koryta dawnych rzek proglacjalnych. Nimi płyną teraz okoliczne rzeki Raciążnica, Wkra oraz strumyki m.in. Zadębie. Część dawnych koryt uległa zatorfieniu, zabagnieniu lub zamieniły się w jeziora.  Zabagnienia powstawały również w obniżeniach, z których wiatr wywiał ziarna piasku i pył. Klimat u schyłku plejstocenu był zmienny. W pewnych okresach ocieplał się i rozwijały się lasy podobne do tajgi, w innych wracał chłód, a wraz z nim tundra i stada reniferów. Okoliczne wydmy zamieszkiwali wówczas niewielkie grupy ludzkie trudniące się myślistwem, zbieractwem i rybołówstwem. Około 11,5 tys. lat temu warunki klimatyczne juz nieodwołalnie zaczęły się poprawiać. Rozwinęły się formacje leśne, z czasem bardzo zasobne lasy mieszane. Wydmy porastały bory i kwaśne dąbrowy, a jeziora i zabagnienia porosły olsami. W dnach dolin rzecznych, w sąsiedztwie meandrujących koryt rozwinęły się grądy. Wiele tysiącleci żyły w tych lasach małe grupy ludzi, w dalszym ciągu utrzymujące się z gospodarki przyswajającej. Pierwsi rolnicy przyszli na te obszary około 5,5 tys. lat temu w neolicie, a intensywniejszy rowójk rolnictwa przypada zapewne na epokę brązu. Znaleziska z okolicznych lasów m.in. żarno nieckowate świadczą o tym, że okoliczne doliny rzeczne i wydmy były zamieszkiwane przez prastare ludy rolnicze, których po części możemy być potomkami. Na stokach wydm mogły powstawać bezpieczne niewielkie osady położone blisko okolicznych rzek, zapewniających wodę i ryby i bagien, które stanowiły ważne tereny dla myślistwa i zbieractwa. Z górujących nad otoczeniem wydm  łatwiej było obserwować okolicę, było to ważne, bo ułatwiało polowania ochronę przed nadciągającym nieprzyjacielem. Ludy zamieszkujące te tereny jeszcze 3-4 tys. lat temu. posługiwali się narzędziami wykonywanymi z kamienia, świadczą o tym znajdowane w dzisiejszych czasach toporki czy siekierki. Dopiero około 2 tys. lat temu do codziennego użytku weszło żelazo. Niewiele wiemy o zasiedleniu okolic Raciąż w okresie wędrówek ludów i początkach wczesnego średniowiecza. Późniejsze dzieje oświetlają już źródła historyczne. Niewątpliwie dużą różnorodność środowiska Równiny Raciąskiej, z bogatą siecią rzeczną, wydmami i torfowiskami, stanowiła zawsze obszar cechujący się znaczną bioróżnorodnością i teren, który zawsze przyciągał ludzi do osiedlania się tutaj.

 

 

 

Artykuł przygotowali dla turystycznyraciaz.pl Dr Piotr Kittel, Katedry Geomorfologii i
Paleogeografii Uniwersytetu Łódzkiego, inż. Michał Adamczyk.


 


EU